LANDHUIS DE LARIKS | RIJKSMONUMENT OP 7.130 M² IN ASSEN
Midden in Assen, Drenthe, ligt Landgoed De Lariks: een rijksmonumentaal landhuis uit 1914-1915 van architect Jan Stuivinga, gebouwd als groot familiehuis en nog altijd omgeven door een eigen parkachtige tuin. Het huis telt circa 650 m² woonoppervlak op 7.130 m² eigen grond, met dertien slaapkamers, drie badkamers, twee keukens, meerdere woon- en werkvertrekken, een kelder, grote kapzolder, koetshuis en overige bergruimte. Energielabel G hoort bij de huidige situatie; voor verdere verduurzaming is een concreet scenario uitgewerkt richting potentieel label C. De schaal en indeling bieden ruimte aan een groot huishouden en aan verschillende combinaties van wonen en werken.
GESCHIEDENIS EN ARCHITECTUUR
De Lariks werd gebouwd aan de toenmalige Stegeweg in opdracht van jhr. mr. H.E.E. Röell. De familie Cremer werd de eerste bewoner. Stuivinga ontwierp het huis in de Um 1800-stijl, een architectuurstroming waarin rond 1900 opnieuw werd gekeken naar klassieke verhoudingen, ambachtelijke detaillering en historische bouwvormen.
Dat is nog goed zichtbaar in de zware mansardekap, gedeeltelijk gepleisterde gevels, roedenramen, persiennes, hardstenen dorpels en de opvallende entreepartij met klokvormige kap. De hoofdentree ligt onder een met leien gedekt afdak op zuiltjes van Bentheimer zandsteen. Aan de zij- en achtergevels wordt het ontwerp losser door erkers, loggia’s, samengestelde vensterpartijen en de brede serre. Juist daar gaat de formele architectuur aan de voorzijde over in een opener woonhuis, met meer daglicht, bredere zichtlijnen en een directe relatie tussen de belangrijkste vertrekken en de tuin.
Na 1955 kreeg het huis andere functies, onder meer als opleidingscentrum voor kraamverzorgsters en later als kantoor van de VVV. Sinds 2001 wordt De Lariks weer particulier bewoond. Vooral op de verdiepingen zijn sporen van die gebruiksperioden nog aanwezig, terwijl de begane grond de oorspronkelijke opzet van het familiehuis sterk heeft behouden.
WONEN
Begane grond
De begane grond omvat circa 236 m² woonoppervlak en is georganiseerd rond de centrale hale. De belangrijkste woonvertrekken staan rechtstreeks met elkaar in verbinding zonder dat één grote open ruimte is ontstaan. Salon, serre, werkkamer, eetkamer en keuken hebben ieder een eigen maat en karakter, maar functioneren samen als het dagelijkse hart van het huis.
Achter de hoofdentree ligt de vestibule met marmeren vloer, gevolgd door de centrale hale van circa 25 m². Eiken lambriseringen, een schouw met Delfts blauwe tegels, balkenplafond en de monumentale houten trap bepalen hier het beeld.
Aan de ene zijde ligt de salon van circa 25 m² met erker, ingebouwde boekenkasten, marmeren schouw en sierpleisterwerk. Vanuit deze kamer bereik je de serre van circa 20 m², rondom voorzien van glas en direct gericht op de tuin. Aan de andere zijde ligt een werkkamer van ruim 20 m². Verder bevinden zich hier een eetkamer van ruim 20 m², een woonkeuken en een tweede keuken die later in verband met mantelzorg is toegevoegd.
De verschillende entrees en twee trapverbindingen zorgen voor meerdere routes door het huis. Privé, gasten, werk en het dagelijkse huishouden kunnen daardoor betrekkelijk eenvoudig van elkaar gescheiden blijven, iets wat juist bij een huis van deze omvang veel verschil maakt.
Eerste verdieping
De eerste verdieping telt circa 202 m² woonoppervlak. Hier liggen vijf slaapkamers, twee badkamers, een kleedkamer, bibliotheek en verschillende overlopen en verkeersruimten. Een tweede trap maakt het mogelijk delen van deze verdieping meer zelfstandig te gebruiken.
Tweede verdieping
De tweede verdieping omvat circa 163 m² woonoppervlak. Aan één zijde liggen zes kamers die als slaap-, studie- of werkkamer kunnen worden gebruikt. Aan de andere zijde bevindt zich een zelfstandig ingericht gedeelte met woonkamer, keuken, slaapkamer, badkamer, toilet en wasruimte.
Kapzolder
Boven deze verdieping ligt de grote kapzolder, met een extra kamer en veel bergruimte. Onder een deel van het huis bevinden zich kelderruimten voor techniek, opslag en huishoudelijke functies.
TUIN EN ERF
Het huidige perceel meet 7.130 m² en vormt een besloten deel van de oorspronkelijke buitenplaats. Een lange oprijlaan voert door volwassen bomen naar de voorplaats voor het landhuis. Rondom liggen gazons, boomgroepen en bosschages die zorgen voor afstand, beschutting en privacy. De historische tuinaanleg wordt in verband gebracht met de tuin- en landschapsarchitectenfamilie Vroom. De relatie tussen huis en tuin is nog steeds goed zichtbaar: formeel aan de voorzijde, veel directer aan de zij- en achterkant via serre, erkers, balkons en tuindeuren. Op het terrein staat het oorspronkelijke koetshuis, naast een schuur/garage. De externe bergruimte bedraagt circa 49 m². Parkeren kan ruim op eigen terrein.
BESTEMMING EN MOGELIJKHEDEN
De bestemming van De Lariks is wonen en kantoor. Binnen de woonbestemming worden daarnaast bijzondere woonvormen genoemd en zijn onder voorwaarden vrije beroepen toegestaan.
De bestaande indeling sluit goed aan op verschillende vormen van gebruik. Naast traditioneel wonen zijn meergeneratiewonen, mantelzorg en wonen met een kantoor of praktijk goed voorstelbaar. De twee keukens, verschillende entrees en trappen en het meer zelfstandig ingerichte gedeelte op de tweede verdieping geven daarvoor al een goede ruimtelijke basis.
Ook zorgwonen, begeleid wonen en particuliere wooninitiatieven zijn interessante richtingen om verder te onderzoeken. De combinatie van individuele kamers, grotere gezamenlijke woonvertrekken en een groot eigen terrein kan daarvoor aantrekkelijk zijn. Voor meerdere zelfstandige huishoudens of intensievere woonzorgfuncties is nadere planologische en technische uitwerking nodig.
Voor ondernemers kan De Lariks eveneens goed passen als combinatie van wonen en werken. Een holdingkantoor, family office, directiekantoor, adviespraktijk of andere professionele functie kan gebruikmaken van de representatieve ruimten op de begane grond, terwijl het privédeel van het huis daar los van kan blijven functioneren.
BOUWKUNDIGE STAAT EN VERDUURZAMING
De Lariks wordt periodiek geïnspecteerd door Monumentenwacht Drenthe en het onderhoud wordt planmatig gevolgd. De staat van casco en gebouw is als redelijk beoordeeld en voor de instandhouding van het rijksmonument is een meerjarig onderhoudsprogramma opgezet. Hiervoor is SIM-subsidie toegekend.
Het huidige berekende energielabel is G. Voor verdere verduurzaming zijn onder meer isolatie van de zoldervloer, isolerende voorzetwanden, vacuümbeglazing en aanvullende zonnepanelen onderzocht. Met deze maatregelen kan het energiegebruik aanzienlijk worden teruggebracht en ontstaat potentieel label C. De combinatie van onderhoud, restauratie en verduurzaming biedt de mogelijkheid om het huis gefaseerd verder aan te passen aan hedendaags gebruik.
Ook het gebruik van het huis zelf speelt daarbij een rol. Door de verschillende verdiepingen, vleugels en gebruikszones hoeft niet iedere kamer voortdurend op dezelfde temperatuur te worden gehouden. Een goede regeling en zonering van de verwarming kan daarom naast bouwkundige maatregelen een belangrijk onderdeel zijn van de verduurzaming.
LIGGING
De Lariks ligt midden in Assen, maar door de oprijlaan, volwassen bomen en ruim 7.000 m² eigen terrein ontstaat binnen het perceel een opvallende mate van rust en privacy. Het centrum, scholen, winkels, sportvoorzieningen, horeca en het Drents Museum liggen dichtbij. Het NS-station bevindt zich op circa drie kilometer afstand. Groningen ligt op ongeveer 35 minuten rijden, Zwolle op circa een uur en Groningen Airport Eelde op ongeveer 14 kilometer. Via de A28 is de aansluiting richting Midden- en West-Nederland goed. Rondom Assen liggen natuurgebieden als de Drentse Aa en het Dwingelderveld. Daarmee ligt De Lariks op een plek waar dagelijkse voorzieningen, cultuur, bereikbaarheid en het Drentse landschap dicht bij elkaar komen.
TOT SLOT
De Lariks is ruim een eeuw geleden ontworpen voor een groot huishouden en bezit nog steeds de schaal en ruimtelijke organisatie om verschillende generaties, werkzaamheden en vormen van dagelijks leven onder één dak een plaats te geven. De architectuur van Jan Stuivinga, het volwassen groen en de ligging in Assen vormen daarbij één geheel. Een volgende eigenaar krijgt hier niet alleen veel ruimte, maar vooral veel vrijheid om die ruimte opnieuw betekenis te geven.
Meer weten over De Lariks of de mogelijkheden van het huis? Neem gerust contact op met Redres. Wij vertellen er graag meer over.
BIJZONDERHEDEN
– Rijksmonument, monumentnummer 469370
– Ontwerp Jan Stuivinga, bouwjaar 1914-1915
– Circa 650,5 m² gebruiksoppervlakte wonen
– Circa 94,5 m² overige inpandige ruimte
– Circa 49 m² externe bergruimte
– Bruto inhoud circa 2.764,5 m³
– Perceel circa 7.130 m²
– Dertien slaapkamers en drie badkamers
– Twee keukens en meerdere zelfstandig te gebruiken delen
– Koetshuis en schuur/garage
– Energielabel G, potentieel label C
– SIM-subsidie en meerjarig onderhoudsprogramma