VOORMALIGE REDDINGBOOTLOODS UIT 1878 AAN DE WADDENZEE | ERFGOED IN MODDERGAT
EEN KLEIN GEBOUW MET EEN GROOT VERHAAL
Op enkele passen van de dijk en de Waddenzee staat aan het einde van de Reddingsboatreed een gebouw dat nauwelijks groter is dan een vissershuis, maar een geschiedenis draagt die groter is dan zijn maat doet vermoeden. Deze voormalige reddingbootloods uit 1878 werd gebouwd voor de Noord- en Zuid-Hollandsche Redding-Maatschappij en herinnert aan een tijd waarin vissers uit Moddergat hun leven riskeerden om anderen van zee terug te brengen.
De hoge dubbele deuren in de voorgevel, de bakstenen steunberen en de eenvoudige kapconstructie maken de oorspronkelijke functie nog altijd direct herkenbaar. Vanuit de loods werd de reddingboot via de dijk richting zee getrokken om hulp te bieden bij schipbreuken rond de verraderlijke zandgronden van de Engelsmanplaat. De geschiedenis van deze plek is bovendien nauw verbonden met de stormramp van 1883, waarbij vrijwel de gehele vissersvloot van Moddergat verloren ging en acht redders om het leven kwamen. Een klein gebouw dus, maar met een geschiedenis die diep verankerd ligt in het dorp en het omringende kustlandschap.
DE REDDINGBOOTLOODS VAN MODDERGAT
In 2019 werd de voormalige reddingbootloods zorgvuldig verbouwd en geschikt gemaakt voor verblijf, met veel aandacht voor de oorspronkelijke verschijningsvorm en bouwkundige logica van het gebouw. Historische documentatie en oude tekeningen vormden daarbij een belangrijk uitgangspunt. Gevels, dak, detaillering en gevelopeningen werden met zorg benaderd, terwijl tegelijkertijd een compact maar compleet woonprogramma werd toegevoegd. Daarbij zijn onder meer isolatie, HR++ beglazing en een vernieuwde dakopbouw toegepast. De ingrepen voelen hier niet zozeer toegevoegd, maar eerder zorgvuldig ingepast in wat het gebouw altijd al was.
Binnen ontstaat een verrassend compleet en prettig geheel. Op de begane grond bevinden zich een woonruimte, een compacte keuken met eetgedeelte en sanitaire voorzieningen. Met een schuifwand kunnen de voor- en achterzijde van elkaar worden gescheiden, waardoor twee afzonderlijk te gebruiken ruimten ontstaan en er beneden ook geslapen kan worden. Onder de kap is momenteel een vide gerealiseerd, bereikbaar via een molenaarstrap. Met de houtkachel als warm middelpunt ontstaat een plek die ook buiten het seizoen aangenaam voelt; klein van maat, maar rijk in ervaring. In totaal beschikt het object over circa 38 m² gebruiksoppervlakte wonen, aangevuld met circa 8 m² overige inpandige ruimte, op een perceel van circa 448 m². Aan de achterzijde strekt het uitzicht zich ver uit over de Friese landerijen, terwijl aan de voorzijde de Waddenzee en de dijk voortdurend herinneren aan de maritieme geschiedenis van deze plek.
WONEN, VERBLIJVEN OF MAKEN
De bestemming ‘Wonen’ biedt mogelijkheden voor wonen, een tweede verblijf, kleinschalig werken aan huis of een atelierfunctie, passend binnen de regels van het beschermde dorpsgezicht en de geldende bestemming. Voor sommigen zal dit een plek aan zee zijn, voor anderen juist een plek om zich tijdelijk terug te trekken uit de dagelijkse dynamiek. Een schrijversplek, atelier, werkverblijf of eenvoudig een klein huis waar het dagelijks tempo bijna vanzelf vertraagt. De houtkachel, natuurlijke materialen en beschutte schaal maken dit een plek die uitnodigt om te blijven, ook buiten het seizoen.
Voor wie normaal de rust zoekt aan de Noord-Franse kust, in Scandinavië of op de Schotse eilanden, kan Moddergat onverwacht vertrouwd aanvoelen. De openheid van de Waddenkust roept eerder associaties op met noordelijke kustlandschappen elders in Europa dan met het dichtbevolkte Nederland. Op circa zes uur rijden ten noorden van Parijs ontstaat hier een gevoel van afstand, zonder werkelijk ver weg te zijn.
MODDERGAT & DE WADDENKUST
Moddergat behoort tot de meest karakteristieke dorpen van de Friese Waddenkust. Het gedeelte van het dorp waar de reddingsbootloods zich bevindt, maakt deel uit van een beschermd dorpsgezicht. De verhouding tussen dorp, dijk en zee is hier uitzonderlijk direct. Smalle straatjes, bescheiden visserswoningen en de open horizon van UNESCO Werelderfgoed de Waddenzee bepalen het beeld. Wind, licht en getij zijn voortdurend aanwezig, terwijl rust en ruimte opvallend intact zijn gebleven.
Tegelijkertijd ligt de bewoonde wereld verrassend dichtbij. Dokkum bevindt zich op circa vijftien minuten rijden, Lauwersoog op ongeveer twintig minuten. Leeuwarden en Groningen zijn bereikbaar binnen circa drie kwartier en Amsterdam binnen circa twee uur. Daarmee voelt Moddergat aangenaam buiten de dagelijkse dynamiek, zonder werkelijk afgelegen te zijn.
Voormalige reddingbootloodsen van deze schaal en met een dergelijke directe relatie tot hun oorspronkelijke context komen zelden beschikbaar. Juist de combinatie van geschiedenis, ligging, uitzicht en schaal maakt dit tot een bijzonder erfgoedobject aan de rand van de Waddenzee.
INTERESSE?
Voor wie zich aangesproken voelt door dit voormalige reddingboothuis in Moddergat, is een nadere kennismaking vanzelfsprekend mogelijk. redres informeert graag over de historie, huidige staat, bestemming en mogelijkheden van het gebouw. Een bezichtiging kan in overleg worden gepland.