Waarom staan zoveel oude huizen eigenlijk scheef? Het is een van de eerste dingen die mensen opvalt tijdens een wandeling door een historische binnenstad. Een gevel helt iets naar voren, een daklijn golft licht of een rij woningen lijkt nooit helemaal recht te staan. Al snel ontstaat de gedachte dat er iets mis is met het gebouw.

Een serie van Jan-Willem Andriessen, bouwkunstmakelaar sinds 2003, oprichter van redres en specialist in architectuur, monumenten en bijzonder vastgoed.

Sommige steden bezoek je vanwege één bijzonder monument. Arles is anders. Natuurlijk zijn de Romeinse Arena en het theater indrukwekkend, maar wat mij vooral aansprak, was de stad als geheel. Je wandelt door smalle straatjes, steekt een gezellig plein over, loopt langs het stadhuis en een kerk, drinkt een kop koffie op een terras en staat even later midden in een Romeins amfitheater dat bijna tweeduizend jaar oud is. Nergens voelt het alsof je door een openluchtmuseum loopt. Arles is vooral een stad waar mensen wonen, werken, winkelen en elkaar ontmoeten. Juist daardoor blijven de monumenten onderdeel van het dagelijks leven.

Begin jaren negentig bezocht ik de Pont du Gard voor het eerst. Wat me vooral is bijgebleven, is dat we onder het aquaduct zwommen. Deze zomer kwam ik terug. Tot mijn verrassing was er nauwelijks iets veranderd. Nog steeds liggen honderden mensen langs de Gardon, springen kinderen vanaf de rotsen het water in en brengen gezinnen hier een warme zomerdag door.

Met Over de grens met redres bezoek ik inspirerende voorbeelden van architectuur, monumenten en herbestemming in Europa. Niet als reisjournalist, maar als bouwkunstmakelaar sinds 2003. Sommige plekken laten je anders naar gebouwen kijken. Glanum, net buiten Saint-Rémy-de-Provence, is zo’n plek.

Veel bezoekers komen hier voor de Romeinse ruïnes. Ik kwam vooral om te begrijpen hoe een stad er tweeduizend jaar geleden uitzag en hoe mensen toen al bouwden, leefden en samenwerkten. Dat bleek indrukwekkender dan ik vooraf had verwacht.

Met Over de grens met redres bezoek ik inspirerende voorbeelden van architectuur, monumenten en herbestemming in Europa. Niet als reisjournalist, maar als bouwkunstmakelaar. Een gebouw ervaar je immers niet vanaf een beeldscherm. Je moet er doorheen lopen, de materialen zien verouderen, de ruimtes ervaren en ontdekken hoe oud en nieuw elkaar ontmoeten. Juist op locatie wordt zichtbaar of een herbestemming werkelijk geslaagd is.

Monumenten lijken soms onveranderlijke getuigen van het verleden. Toch vertelt vrijwel ieder historisch gebouw een verhaal van voortdurende aanpassing. Een boerderij kreeg grotere vensters, een grachtenpand een nieuwe gevel en een kerk een nieuwe functie. Generaties bewoners hebben gebouwen aangepast aan hun eigen tijd.

Misschien schuilt juist daarin de kracht van erfgoed. Monumenten zijn niet behouden gebleven ondanks verandering, maar vaak dankzij verandering.

De vraag is daarom niet óf gebouwen mogen veranderen, maar hoe we dat zorgvuldig doen.

Met Over de grens met redres bezoek ik inspirerende voorbeelden van architectuur, monumenten en herbestemming in Europa. Niet als reisjournalist, maar als bouwkunstmakelaar sinds 2003. Sommige gebouwen leer je pas echt begrijpen wanneer je er verblijft. Je ervaart de routing, ziet hoe oud en nieuw op elkaar aansluiten en ontdekt of een nieuwe bestemming daadwerkelijk recht doet aan de oorspronkelijke architectuur. Die praktijkvoorbeelden leveren inzichten op die ik meeneem in de begeleiding van eigenaren van monumenten en bijzonder vastgoed in Nederland.

Tijdens onze reis naar Zuid-Frankrijk maakten we bewust een tussenstop in Langres. Niet alleen vanwege de indrukwekkende vestingstad, maar ook vanwege La Demeure Langroise, een kleinschalige chambre d’hôtes in een voormalig klooster aan de Rue Boulière. Met slechts drie gastenkamers, een behouden kapel en een persoonlijke ontvangst door Frédérique en Dominique laat deze herbestemming zien dat een monument geen grootschalige exploitatie nodig heeft om toekomstbestendig te zijn. Soms schuilt de grootste kwaliteit juist in de menselijke maat.